مدلهای باز چینی که بازار هوش مصنوعی را تکان دادند؛ از R1 تا V4 Pro و Flash، با مقایسه‌ی قیمت، نکات حریم خصوصی و راه استفاده در ایران.
تحریریهٔ هوشی ۱۳ دقیقه مطالعهبه‌روزرسانی: ۱۸ مهر ۱۴۰۵
دیپ سیک شرکت چینی سازنده‌ی مدلهای باز و بسیار ارزان است که با R1 بازار را تکان داد. با مدلهای V4، قیمت‌ها، نقاط قوت، ملاحظات حریم خصوصی و راه استفاده‌ی آن آشنا شو.
هوش مصنوعی یعنی سیستم‌هایی که از داده یاد می‌گیرند و کارهای فکری انجام می‌دهند. در این راهنما تعریف، تاریخچه، طرز کار، کاربردها، خطرها و راه شروع رایگان را می‌خوانی.
بهترین هوش مصنوعی برای تو به کارت بستگی دارد. در این مقایسه هشت مدل برتر ۲۰۲۶ را از نظر قیمت، پنجرهٔ زمینه، کیفیت فارسی و کاربرد کنار هم گذاشته‌ایم.
دیپ سیک (DeepSeek) نامی است که در ژانویه‌ی ۲۰۲۵ یک‌شبه سر زبان‌ها افتاد؛ وقتی یک آزمایشگاه نسبتاً ناشناخته‌ی چینی مدلی منتشر کرد که با کسری از هزینه، با بهترین مدلهای استدلالی آمریکایی رقابت می‌کرد و بازار سهام فناوری را لرزاند. امروز دیپسیک با خانواده‌ی DeepSeek V4 یکی از جدی‌ترین بازیگران هوش مصنوعی دنیاست؛ مخصوصاً برای کسانی که کیفیت بالا را با قیمت پایین می‌خواهند.
در این مقاله می‌خوانی دیپسیک چیست، مدلهای V4 Pro و Flash چه تفاوتی دارند، استدلال در آن چطور کار میکند، قیمتش در مقایسه با ChatGPT، Claude و Gemini چقدر است، متنباز بودنش چه اهمیتی دارد و چه نکاتی درباره‌ی حریم خصوصی باید بدانی.
پاسخ کوتاه: دیپ سیک یک شرکت هوش مصنوعی چینی در شهر هانگژو است که مدلهای زبانی بزرگ با کیفیت بالا و هزینه‌ی پایین می‌سازد و وزن بیشتر آن‌ها را با مجوز آزاد منتشر میکند؛ هم چتبات رایگان دارد و هم API بسیار ارزان.
دیپسیک در سال ۲۰۲۳ با حمایت صندوق سرمایه‌گذاری کمّی High-Flyer و به مدیریت لیانگ ون‌فنگ شکل گرفت. برخلاف بسیاری از استارتاپ‌های هوش مصنوعی، تمرکز این تیم از ابتدا روی پژوهش و بهینه‌سازی بود: ساختن مدلهای قوی با سختافزار و بودجه‌ی محدودتر. نتیجه، معماری‌هایی مثل «ترکیب متخصصان» (Mixture of Experts) بود که در آن برای هر کلمه فقط بخش کوچکی از پارامترهای مدل فعال میشود و همین هزینه‌ی اجرا را به شدت پایین می‌آورد.
در فارسی این نام به چند شکل نوشته میشود: دیپ سیک، دیپسیک و گاهی دیپسیک. همه به همین شرکت و مدل‌هایش اشاره دارند.
پاسخ کوتاه: دیپسیک با مدل V3 در دسامبر ۲۰۲۴ و مدل استدلالی R1 در ژانویه‌ی ۲۰۲۵ نشان داد میشود با هزینه‌ای بسیار کمتر از غول‌های آمریکایی به کیفیت سطح اول رسید؛ خبری که در ۲۷ ژانویه‌ی ۲۰۲۵ حدود ۵۸۹ میلیارد دلار از ارزش بازار انویدیا را در یک روز پاک کرد.
| زمان | رویداد |
|---|---|
| ۲۰۲۳ | تأسیس دیپسیک در هانگژو |
| دسامبر ۲۰۲۴ | انتشار DeepSeek V3 با معماری ترکیب متخصصان و هزینه‌ی آموزش گزارش‌شده‌ی بسیار پایین |
| ژانویه‌ی ۲۰۲۵ | انتشار R1؛ مدل استدلالی باز در سطح مدلهای استدلالی OpenAI، صدرنشینی اپ در فروشگاه‌ها و ریزش حدود ۱۷ درصدی سهام انویدیا |
| ۲۴ آوریل ۲۰۲۶ | پیش‌نمایش خانواده‌ی V4 (Pro و Flash) با زمینه‌ی یک میلیون توکنی و وزن باز |
| ژوئیه‌ی ۲۰۲۶ | بازنشستگی کامل مدلهای قدیمی deepseek-chat و deepseek-reasoner در API |
| تابستان ۲۰۲۶ | به‌روزرسانی‌های V4 Pro و عرضه‌ی نسل تازه‌ی Flash با پشتیبانی از تصویر در API |
ادعای هزینه‌ی پایین آموزش V3، یعنی حدود ۵٫۶ میلیون دلار برای اجرای نهایی آموزش، بحث زیادی برانگیخت؛ چون هزینه‌ی پژوهش‌ها، آزمایش‌ها و سختافزار پیشین را شامل نمی‌شد. با این حال، پیام اصلی روشن بود: انحصار هوش مصنوعی پیشرفته در دست چند شرکت آمریکایی شکسته شده است. گزارش AI Index 2026 دانشگاه استنفورد هم تأیید میکند که فاصله‌ی عملکرد بهترین مدلهای آمریکایی و چینی عملاً بسته شده است.
پاسخ کوتاه: DeepSeek V4 Pro مدل پرچمدار و قوی‌تر برای استدلال و برنامه‌نویسی است و DeepSeek Flash مدل سریع و بسیار ارزان با پشتیبانی تصویر؛ هر دو یک میلیون توکن زمینه و تا ۳۸۴ هزار توکن خروجی دارند.
| ویژگی | DeepSeek V4 Pro | DeepSeek Flash |
|---|---|---|
| شناسه‌ی API | deepseek-v4-pro | deepseek-flash |
| نسخه‌ی زیربنایی | DeepSeek-V4-Pro-0813 | DeepSeek-V4.1-Flash |
| پنجره‌ی زمینه | ۱ میلیون توکن | ۱ میلیون توکن |
| حداکثر خروجی | ۳۸۴ هزار توکن | ۳۸۴ هزار توکن |
| ورودی تصویر | ندارد | دارد |
| فراخوانی ابزار و خروجی JSON | دارد | دارد |
| قیمت ورودی (اوج / کم‌ترافیک) | ۱٫۳۲ / ۰٫۶۶ دلار | ۰٫۳ / ۰٫۱۵ دلار |
| قیمت خروجی (اوج / کم‌ترافیک) | ۳٫۹۶ / ۱٫۹۸ دلار | ۱٫۲ / ۰٫۶ دلار |
| مناسب برای | کد پیچیده، ریاضی، تحلیل دقیق | چت روزمره، خلاصه، پردازش انبوه، تصویر |
قیمت‌ها به دلار و به ازای هر یک میلیون توکن ورودی بدون کش است. اگر بخشی از ورودی تکراری باشد (مثلاً یک دستورالعمل سیستمی ثابت)، قیمت ورودی کش‌شده حدود ۳۰ تا ۵۰ برابر ارزان‌تر میشود. API دیپسیک علاوه بر قالب OpenAI، قالب API شرکت Anthropic را هم پشتیبانی میکند؛ یعنی جابه‌جایی کد بسیار ساده است.
نکته‌ی صرفه‌جویی: ساعت اوج دیپسیک در روزهای کاری ۰۱ تا ۰۴ و ۰۶ تا ۱۰ به وقت UTC است؛ یعنی به وقت تهران تقریباً ۴:۳۰ تا ۷:۳۰ صبح و ۹:۳۰ تا ۱۳:۳۰. کارهای سنگین و انبوه را به بعدازظهر و شب منتقل کن تا نصف هزینه بپردازی.
پاسخ کوتاه: مدلهای دیپسیک می‌توانند پیش از پاسخ نهایی، زنجیره‌ای از مراحل فکری تولید کنند؛ یعنی مسئله را به گام‌های کوچک می‌شکنند، هر گام را بررسی می‌کنند و بعد جواب می‌دهند. این قابلیت از R1 شروع شد و حالا در نسل V4 ادغام شده است.
نوآوری مهم R1 این بود که نشان داد می‌توان توانایی استدلال را عمدتاً با «یادگیری تقویتی» پرورش داد: مدل روی مسائلی که جواب قابل بررسی دارند، مثل ریاضی و کد، تمرین میکند و برای جواب درست پاداش می‌گیرد. دیپسیک جزئیات این روش را در مقاله‌ای عمومی منتشر کرد و بسیاری از آزمایشگاه‌های دیگر از آن الهام گرفتند.
در نسل V4، مدلهای جداگانه‌ی «چت» و «استدلالی» کنار رفته‌اند و یک مدل میتواند بسته به نیاز، با تفکر یا بدون آن پاسخ دهد. برای کاربر عادی یعنی:
یک فروشگاه آنلاین ماهانه ۱۲۰۰ سفارش با میانگین ۸۵۰ هزار تومان دارد. هزینه‌ی ارسال هر سفارش ۶۵ هزار تومان است و ۱۸٪ سفارش‌ها مرجوع می‌شوند که هزینه‌ی ارسال برگشت هم به عهده‌ی فروشگاه است. اگر ارسال رایگان برای سفارش‌های بالای یک میلیون تومان، میانگین سفارش را ۱۵٪ و نرخ مرجوعی را ۳ واحد درصد بالا ببرد، اثر خالص روی سود ماهانه چیست؟ مراحل محاسبه را قدم‌به‌قدم نشان بده و فرض‌هایت را صریح بنویس.
پاسخ کوتاه: خروجی DeepSeek Flash حتی در ساعت اوج حدود ۸ برابر ارزان‌تر از GPT-6 Sol و Claude Sonnet 5.5 است و DeepSeek V4 Pro با کیفیتی نزدیک به پرچم‌داران، کمتر از یک‌پنجم قیمت Claude Opus 5.5 هزینه دارد.
نمودار زیر قیمت خروجی هر یک میلیون توکن را (به دلار و در ساعت اوج دیپسیک) برای مدلهای مطرح نشان می‌دهد:
| مدل | ورودی | خروجی | زمینه |
|---|---|---|---|
| DeepSeek Flash (اوج / کم‌ترافیک) | ۰٫۳ / ۰٫۱۵ | ۱٫۲ / ۰٫۶ | ۱M |
| DeepSeek V4 Pro (اوج / کم‌ترافیک) | ۱٫۳۲ / ۰٫۶۶ | ۳٫۹۶ / ۱٫۹۸ | ۱M |
| Gemini 3.8 Flash (قیمت معرفی) | ۰٫۷۵ | ۳٫۷۵ | ۱M |
| GPT-6 Sol | ۲ | ۱۰ | ۱M |
| Claude Sonnet 5.5 | ۲ | ۱۰ | ۱M |
| Claude Opus 5.5 | ۴ | ۲۰ | ۱M |
| GPT-5.5 | ۵ | ۳۰ | ۱M |
باید منصف بود: شرکت‌های آمریکایی هم مدلهای کوچک و بسیار ارزانی دارند؛ مثلاً GPT-6 Luna با ۰٫۵ دلار خروجی. اما این مدلها برای کارهای ساده طراحی شدهاند. نقطه‌ی متمایز دیپسیک این است که مدل پرچم‌دارش با قیمتی در حد مدلهای میانی رقبا عرضه میشود. قیمت همه‌ی مدلها را در صفحه‌ی مدلهای هوشی ببین.
پاسخ کوتاه: انتشار وزن مدلهای قوی دیپسیک با مجوز MIT، قیمت‌ها را در کل صنعت پایین کشید، رقبا را به انتشار مدلهای باز واداشت و به شرکت‌ها و کشورها امکان داد هوش مصنوعی پیشرفته را روی سرور خودشان اجرا کنند.
وقتی مدلی «وزن باز» دارد، یعنی هر کسی میتواند آن را از Hugging Face دانلود کند، روی زیرساخت خودش اجرا کند یا برای حوزه‌ای خاص، مثلاً متون حقوقی فارسی، تنظیم دقیقش کند. اثرهای این رویکرد:
واقعیت اجرای محلی: وزن باز به معنی «اجرای آسان روی لپ‌تاپ» نیست. مدلی با ۱٫۶ تریلیون پارامتر به چندین GPU مرکز داده نیاز دارد. حتی نسخه‌ی Flash با چند صد میلیارد پارامتر هم سختافزار سنگینی می‌خواهد. برای بیشتر کاربران، استفاده از API به‌صرفه‌تر است.
پاسخ کوتاه: طبق سیاست حریم خصوصی رسمی دیپسیک، دادهی کاربران اپ و وب‌سایت در چین پردازش و ذخیره میشود و ممکن است برای آموزش مدل به کار رود؛ به همین دلیل چند کشور استفاده از آن را در نهادهای دولتی محدود کرده‌اند.
چند واقعیت مهم:
هشدار: این نکات فقط مخصوص دیپسیک نیست؛ اما چون محل نگهداری داده و قوانین حاکم بر آن متفاوت است، اطلاعات شخصی، اسناد محرمانه‌ی شرکت و دادهی مشتری‌ها را در هیچ سرویس عمومی، از جمله دیپسیک، وارد نکن.
یک مزیت مدلهای باز در همین‌جا معنا پیدا میکند: چون وزن مدل منتشر شده، ارائه‌دهندگان دیگری، مثل Together AI، می‌توانند آن را روی زیرساخت خودشان و خارج از سرورهای دیپسیک اجرا کنند. یعنی می‌توان از «مدل دیپسیک» استفاده کرد بدون اینکه داده لزوماً به «سرویس دیپسیک» برود.
پاسخ کوتاه: دیپ سیک برای برنامه‌نویسی، ریاضی، تحلیل داده و پردازش حجم بالای متن با بودجه‌ی محدود عالی است؛ برای متن‌های خلاقانه‌ی فارسی، کارهای چندرسانه‌ای پیشرفته و موضوعات حساس، گزینه‌های بهتری وجود دارد.
| کار | پیشنهاد |
|---|---|
| ربات پاسخ‌گوی مشتری با حجم بالا | DeepSeek Flash |
| دیباگ و بازآرایی کد پیچیده | DeepSeek V4 Pro یا Claude Opus 5.5 |
| خلاصه‌ی هزاران سند یا نظر | DeepSeek Flash در ساعات کم‌ترافیک |
| متن تبلیغاتی و ادبی فارسی | Claude یا GPT |
| تحلیل ویدیو و صوت | Gemini |
برای مقایسه‌ی جامع‌تر، مقاله‌ی مقایسه‌ی بهترین مدلهای هوش مصنوعی ۲۰۲۶ و برای آشنایی با رقیب گوگلی، جمنای چیست را بخوان.
پاسخ کوتاه: با دیپ سیک هدف و قالب خروجی را دقیق بگو، برای مسائل سخت حالت تفکر را فعال کن، متن‌های ثابت را برای استفاده از کش ثابت نگه دار و برای نثر فارسی روان، لحن را صریح مشخص کن.
نکات کامل‌تر و ۲۵ پرامپت آماده را در راهنمای پرامپت نویسی ببین.
پاسخ کوتاه: در هوشی می‌توانی DeepSeek V4 Pro و DeepSeek Flash را بدون فیلترشکن، با رابط فارسی و پرداخت تومانی استفاده کنی و در همان گفتگو با ChatGPT، Claude و Gemini مقایسه کنی.
شارژ مستقیم API دیپسیک معمولاً به روش پرداخت بین‌المللی نیاز دارد که برای بیشتر کاربران ایرانی در دسترس نیست. هوشی این مسیر را ساده کرده است:
دیپ سیک را بدون فیلترشکن امتحان کن. هوش ارزان و قوی چینی، کنار ChatGPT و Claude، در یک پنل فارسی.
رایگان شروع کنجمعبندی: دیپ سیک نشان داد هوش مصنوعی سطح بالا لازم نیست گران باشد. اگر برنامه‌نویسی، تحلیل یا پردازش حجم زیاد متن انجام می‌دهی، دیپسیک احتمالاً بیشترین ارزش را به ازای هر تومان می‌دهد. فقط حواست به داده‌هایی که واردش می‌کنی باشد و برای کارهای خلاقانه و چندرسانه‌ای، مدلهای دیگر را هم کنارش امتحان کن.
دیپ سیک (DeepSeek) یک شرکت هوش مصنوعی چینی مستقر در هانگژو است که مدلهای زبانی بزرگ می‌سازد و وزن بسیاری از آن‌ها را به‌صورت باز منتشر میکند. مدلهای آن، از جمله DeepSeek V4 Pro و DeepSeek Flash، در برنامه‌نویسی، ریاضی و استدلال کیفیتی نزدیک به مدلهای پیشرو آمریکایی دارند، اما قیمت استفاده‌شان بسیار پایین‌تر است.
چتبات وب و اپ دیپسیک برای کاربران عادی رایگان است و وزن مدلها هم با مجوز آزاد قابل دانلود است. اما استفاده از API پولی است و بر اساس تعداد توکن محاسبه میشود؛ البته با قیمتی که از ارزانترینها در میان مدلهای قدرتمند است. اجرای محلی مدلهای بزرگ هم سختافزار بسیار گرانقیمتی لازم دارد.
در کیفیت مطلق، مدلهای پرچمدار OpenAI و Anthropic در بسیاری از آزمونها هنوز کمی جلوترند، اما فاصله بسیار کم شده است. برتری اصلی دیپسیک نسبت قیمت به کیفیت است. اگر حجم بالایی از درخواست داری یا بودجهات محدود است، دیپسیک انتخاب منطقی است؛ برای حساسترین کارها بهتر است چند مدل را مقایسه کنی.
طبق سیاست حریم خصوصی رسمی دیپسیک، دادهی کاربران سرویس رسمی در چین ذخیره میشود و ممکن است برای آموزش مدل استفاده شود؛ امکان درخواست انصراف هم وجود دارد. چند کشور مثل ایتالیا و کرهی جنوبی محدودیتهایی وضع کردند. برای کار روزمره مشکلی نیست، اما اطلاعات شخصی و محرمانه را وارد نکن.
یعنی پارامترهای آموزشدیدهی مدل منتشر شده و هر کسی میتواند آن را دانلود کند، روی سرور خودش اجرا کند، برای کار خاصی تنظیم کند یا داخل محصولش بگذارد. این با «متنباز کامل» کمی فرق دارد، چون دادهی آموزشی معمولاً منتشر نمیشود. مدلهای دیپسیک با مجوز آزاد MIT منتشر شدهاند.
دیپسیک در روزهای کاری، ساعتهای ۰۱ تا ۰۴ و ۰۶ تا ۱۰ به وقت UTC را ساعت اوج میداند و در بقیهی ساعات، و تعطیلات رسمی چین، قیمت را نصف حساب میکند. به وقت تهران، ساعت اوج تقریباً ۴:۳۰ تا ۷:۳۰ و ۹:۳۰ تا ۱۳:۳۰ است؛ پردازشهای انبوه را به عصر و شب منتقل کن.
بله، مدلهای DeepSeek V4 فارسی را خوب میفهمند و مینویسند، بهخصوص در کارهای فنی، ترجمه و خلاصهسازی. در نوشتن متن ادبی یا تبلیغاتی فارسی، گاهی ساختار جملهها کمی ترجمهگونه است؛ با مشخص کردن لحن و درخواست بازنویسی روان، یا مقایسه با Claude و GPT، نتیجهی بهتری میگیری.
